Huyết áp cao có uống được rượu vang không? Sự thật, lầm tưởng và lời khuyên an toàn từ chuyên gia

Bạn yêu thích hương vị rượu vang nhưng luôn băn khoăn: huyết áp cao có uống được rượu vang không? Hay chính xác hơn, người bị huyết áp cao có nên uống rượu, dù chỉ một ly mỗi ngày?

Đây không chỉ là thắc mắc cá nhân mà là câu hỏi phổ biến của hàng triệu người đang điều trị tăng huyết áp. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu sự thật khoa học, tránh những lầm tưởng nguy hiểm và biết cách lựa chọn an toàn nhất cho huyết áp.

1. Vén màn sự thật: Rượu vang làm tăng hay giảm huyết áp?

Trước khi trả lời câu hỏi huyết áp cao có uống được rượu vang không, chúng ta cần hiểu rõ tác động thực sự của rượu vang (cụ thể là cồn/Ethanol) lên cơ thể.

Thực tế, tác động này không diễn ra theo một chiều đơn giản, mà gồm hai giai đoạn trái ngược nhau. Việc hiểu sai hai giai đoạn này là nguyên nhân khiến nhiều người cao huyết áp gặp biến chứng nguy hiểm.

1.1. Giai đoạn 1: “Ảo giác” an toàn (0 – 12 giờ đầu sau khi uống)

Sau khi bạn uống 1-2 ly rượu vang, bạn có thể thấy chỉ số huyết áp của mình giảm nhẹ. Đừng vội mừng, đây là hiệu ứng giả.

• Cơ chế giãn mạch: Ethanol trong rượu khi đi vào máu sẽ tác động lên hệ thần kinh trung ương và cơ trơn mạch máu, gây giãn mạch ngoại vi. Mạch máu dưới da giãn nở (biểu hiện đỏ mặt, nóng bừng) làm giảm sức cản dòng máu, khiến huyết áp giảm tạm thời.
• Vai trò của Nitric Oxide (NO): Một số hợp chất trong rượu vang đỏ có thể kích thích lớp nội mạc mạch máu sản sinh Nitric Oxide, một chất khí giúp thư giãn thành mạch.
• Tác dụng an thần: Rượu làm dịu thần kinh, giảm căng thẳng trong chốc lát, góp phần làm huyết áp tâm thu hạ xuống.

Chính giai đoạn này khiến nhiều người lầm tưởng rằng uống rượu giúp hạ huyết áp. Nhưng thực tế, đây chỉ là khoảng lặng trước cơn bão.

1.2. Giai đoạn 2: Cơn “phản đòn” nguy hiểm (Sau 12 – 13 giờ)

Ngay khi tác dụng giãn mạch hết, cơ thể bạn sẽ phản ứng lại một cách dữ dội. Đây làlý do câu trả lời cho huyết áp cao có nên uống rượu thường nghiêng về hướng không an toàn.

• Hiện tượng Dội ngược: Huyết áp sẽ tăng vọt trở lại, thường cao hơn mức bình thường trước khi uống. Quá trình này có thể kéo dài hơn 13 giờ tiếp theo.
• Kích hoạt hệ thống RAAS: Uống rượu kích hoạt hệ thống hormone Renin-Angiotensin-Aldosterone. Cơ thể bắt đầu giữ muối và nước, đồng thời sản sinh chất gây co mạch cực mạnh. Mạch máu thu hẹp lại trong khi lượng dịch trong máu tăng lên (do giữ nước) sẽ đẩy áp lực dòng máu lên mức báo động.
• Nhịp tim tăng nhanh: Rượu kích thích hệ thần kinh giao cảm, giải phóng Adrenaline, làm tim đập nhanh hơn, bắt buộc tim phải làm việc cật lực để bơm máu đi, gây thêm gánh nặng cho thành mạch.

> Kết luận: Rượu vang có thể làm giảm huyết áp giả tạo trong ngắn hạn nhưng lại gây tăng huyết áp thực sự và kéo dài ngay sau đó.

2. Resveratrol trong rượu vang: Có thực sự tốt cho người huyết áp cao?

Khi tìm hiểu về huyết áp cao có uống được rượu vang không, chắc chắn bạn sẽ nghe nói đến Resveratrol. Đây là hợp chất có trong vỏ nho đỏ, được ca ngợi là giúp chống oxy hóa, bảo vệ mạch máu.

Sự thật về liều lượng Resveratrol

Đúng là Resveratrol tốt cho tim. Các nghiên cứu chỉ ra rằng nó giúp “mềm hóa” mạch máu và hỗ trợ hạ áp. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã làm một phép tính thực tế và kết quả có thể khiến bạn thất vọng: Để nạp đủ lượng Resveratrol có tác dụng chữa bệnh như trong các thí nghiệm y khoa, bạn sẽ cần uống khoảng… 3.000 lít rượu vang mỗi ngày!

Điều này là bất khả thi trong thực tế. Lượng Resveratrol trong 1–2 ly rượu vang quá thấp, gần như không đủ tạo ra hiệu quả điều trị rõ rệt. Vì vậy, nếu ai đó khuyên bạn uống rượu vang chỉ để chữa cao huyết áp nhờ Resveratrol, đó là một lời khuyên sai lầm. Cái hại của cồn sẽ đến trước khi cái lợi của Resveratrol kịp phát huy tác dụng.

Loại rượu vang nào giàu Resveratrol nhất?

Nếu bạn vẫn muốn chọn loại rượu có lợi ích tối ưu nhất (dù nhỏ), hãy tìm đến:

• Pinot Noir: Đây là “vua” của Resveratrol. Do được trồng ở vùng khí hậu mát mẻ và ẩm ướt, nho Pinot Noir có vỏ mỏng nhưng sinh ra nhiều Resveratrol hơn để chống nấm mốc.
• Malbec & Petite Sirah: Các loại nho có vỏ dày này cũng chứa hàm lượng chất chống oxy hóa cao.
• Vùng trồng: Rượu từ các vùng khí hậu lạnh (như Burgundy, Pháp hoặc Oregon, Mỹ) thường có lượng Resveratrol cao hơn rượu từ vùng nóng.

3. Huyết áp cao có uống được rượu vang không?

Đây là phần quan trọng nhất trong bài viết này. Nếu bạn đang phải uống thuốc huyết áp hàng ngày, bạn cần đặc biệt cẩn trọng. Việc kết hợp rượu vang với thuốc tây có thể tạo ra những phản ứng hóa học nguy hiểm ngay trong cơ thể bạn.

Dưới đây là những tương tác thuốc phổ biến mà người bệnh cần khắc cốt ghi tâm:

3.1. Nhóm thuốc giãn mạch (Amlodipine, Nifedipine…)

• Tác hại: Rượu cũng làm giãn mạch, thuốc cũng làm giãn mạch. Khi hai thứ này cộng hưởng, huyết áp của bạn có thể tụt xuống mức quá thấp một cách đột ngột.
• Biểu hiện: Bạn có thể bị chóng mặt, xây xẩm mặt mày, thậm chí ngất xỉu và té ngã. Với người lớn tuổi, ngã do tụt huyết áp có thể dẫn đến chấn thương sọ não hoặc gãy xương nguy hiểm.

3.2. Nhóm thuốc lợi tiểu (Furosemide, Hydrochlorothiazide…)

• Tác hại: Rượu làm bạn đi tiểu nhiều, thuốc cũng vậy. Kết quả là cơ thể mất nước và mất muối khoáng nghiêm trọng (đặc biệt là Kali và Natri).
• Hậu quả: Máu bị cô đặc lại, dễ hình thành cục máu đông gây đột quỵ. Thận phải làm việc quá sức dẫn đến suy giảm chức năng.

3.3. Nhóm thuốc ức chế men chuyển (Lisinopril, Enalapril…)

• Tác hại: Rượu làm tăng tác dụng phụ của thuốc, khiến kali trong máu tăng cao hoặc gây ho khan, mệt mỏi dữ dội và rối loạn nhịp tim.
• Lời khuyên: Các chuyên gia y tế khuyến cáo tốt nhất nên ngừng uống rượu hoàn toàn trong giai đoạn đầu điều trị hoặc khi bác sĩ đang chỉnh liều thuốc.

> Tóm lại, người bị huyết áp cao không nên uống rượu vang thường xuyên. Nếu có uống, cần kiểm soát liều lượng nghiêm ngặt và phải được bác sĩ cho phép, đặc biệt khi đang dùng thuốc hạ huyết áp.

4. Giải pháp an toàn hơn: Rượu vang tách cồn

Nếu câu trả lời cho “huyết áp cao có uống được rượu vang không” có vẻ quá khắt khe với rượu vang truyền thống, thì khoa học đã mang đến một tin vui: Rượu vang tách cồn.

Đây là loại rượu vang được sản xuất như bình thường, sau đó đi qua một quy trình lọc đặc biệt để loại bỏ cồn nhưng vẫn giữ lại hương vị và các chất chống oxy hóa.

Tại sao nó tốt cho bạn? Một nghiên cứu lâm sàng trên nam giới có nguy cơ tim mạch cao đã cho thấy kết quả bất ngờ:

• Uống rượu vang đỏ thường: Huyết áp gần như không giảm (do cồn làm tăng áp triệt tiêu lợi ích của Resveratrol).
• Uống rượu vang tách cồn: Huyết áp tâm thu giảm khoảng 6 mmHg và tâm trương giảm 2 mmHg.

Lý do rất đơn giản: Khi loại bỏ “kẻ phá hoại” là cồn, các “chiến binh” Resveratrol mới thực sự được tự do làm nhiệm vụ bảo vệ mạch máu. Đây chính là câu trả lời hoàn hảo nhất cho người cao huyết áp muốn thưởng thức vị rượu mà không lo hại tim.

>> Xu hướng uống rượu vang tách cồn!

5. Hướng dẫn uống rượu vang an toàn cho người kiểm soát tốt huyết áp

Nếu huyết áp của bạn đã ổn định và bác sĩ cho phép “thả lỏng” đôi chút, hãy tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc “Uống chuẩn – Ăn lành”.

5.1. Liều lượng an toàn

Không được uống quá định mức sau :

• Nam giới: Tối đa 2 ly/ngày (tương đương 296ml).
• Phụ nữ: Tối đa 1 ly/ngày (tương đương 148ml).

Định nghĩa 1 ly chuẩn: Là khoảng 148ml (5 ounces) rượu vang 12 độ.

Lưu ý: Không uống dồn. Uống 7 ly vào tối thứ 7 nguy hiểm gấp nhiều lần so với uống 1 ly mỗi ngày trong tuần.

5.2. Thời điểm uống tốt nhất

Hãy uống rượu vang trong bữa ăn. Thức ăn giúp làm chậm quá trình hấp thụ cồn vào máu, giảm bớt cú sốc cho hệ thần kinh và mạch máu. Tránh uống khi bụng đói hoặc ngay trước khi đi ngủ, vì nó có thể làm rối loạn giấc ngủ và gây tăng huyết áp vào sáng hôm sau.

5.3. Thực đơn kèm theo: Chế độ ăn DASH

Đừng chỉ uống, hãy ăn đúng. Kết hợp rượu vang với chế độ ăn DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) để trung hòa tác hại :

• Nên ăn: Cá hồi, thịt gà ức, rau lá xanh đậm (cải bó xôi, súp lơ), các loại hạt, trái cây giàu Kali (chuối, bơ).
• Hạn chế: Thịt đỏ, đồ muối chua, thực phẩm chế biến sẵn nhiều muối (Natri).
• Mẹo nhỏ: Ăn một quả chuối hoặc uống nước cam trước/sau khi uống rượu để bổ sung Kali, giúp ổn định huyết áp.

>> Uống rượu vang tốt cho tim mạch khôngg?

6. Những ai tuyệt đối phải nói “KHÔNG”?

Dù rượu vang có một số lợi ích nhỏ, nhưng những nhóm đối tượng sau đây cần tránh xa tuyệt đối :

• Người có tiền sử đột quỵ hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua: Rượu làm tăng nguy cơ xuất huyết não tái phát.
• Người bị suy tim, yếu tim: Cồn là chất độc trực tiếp với cơ tim, gây bệnh cơ tim giãn.
• Người bị rối loạn nhịp tim: Rượu là tác nhân kích hoạt cơn rung nhĩ, dẫn đến cục máu đông và đột quỵ.
• Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú.
• Người không kiểm soát được hành vi uống rượu (nghiện rượu).

Lời kết,

Vậy huyết áp cao có uống được rượu vang không? Có thể, nhưng rất hạn chế và cần thận trọng tối đa.

Rượu vang không phải thuốc điều trị huyết áp. Lợi ích của Resveratrol là có thật, nhưng không đủ lớn để bù lại tác hại của cồn nếu sử dụng không kiểm soát.