Mẹ uống rượu cho con bú có sao không? Đây là câu hỏi khiến rất nhiều bà mẹ băn khoăn sau sinh. Một ly rượu vang có đi vào sữa mẹ không? Uống rượu cho con bú có sao không nếu chỉ uống ít? Và làm thế nào để vừa thư giãn mà vẫn đảm bảo an toàn cho bé?
Giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ là hành trình đầy hạnh phúc nhưng cũng không ít áp lực. Sau thời gian dài kiêng khem khi mang thai, nhiều mẹ muốn quay lại các buổi tiệc gia đình hay đơn giản là thưởng thức một ly vang để thư giãn. Tin tốt là: mẹ vẫn có thể uống rượu, nếu hiểu đúng và làm đúng cách.
1. Mẹ uống rượu có cho con bú được không?
Đây là câu hỏi quan trọng nhất và câu trả lời ngắn gọn là: Có thể, nhưng cần hiểu rõ và tuân thủ nguyên tắc an toàn.
Theo các hướng dẫn từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) và Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), việc kiêng rượu tuyệt đối là lựa chọn an toàn nhất. Tuy nhiên, việc uống rượu ở mức độ vừa phải được định nghĩa là tối đa 1 ly tiêu chuẩn mỗi ngày. Không nhất thiết phải là lý do để cai sữa hoặc ngừng cho con bú, miễn là mẹ tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc về thời gian.
Để hiểu đúng, mẹ cần nắm rõ cơ chế sinh học này:
- Nồng độ cồn trong sữa mẹ tương đương gần như 1:1 với nồng độ cồn trong máu của mẹ. Điều này có nghĩa là cồn di chuyển tự do qua lại giữa máu và sữa.
- Khi mẹ uống rượu, cồn vào máu và đi sang sữa.
- Khi gan của mẹ chuyển hóa cồn và nồng độ cồn trong máu giảm xuống, cồn từ sữa sẽ khuếch tán ngược trở lại máu để được đào thải.
Điều này dẫn đến một sự thật quan trọng mà rất nhiều người lầm tưởng: Phương pháp “Vắt và Đổ” không giúp loại bỏ cồn khỏi sữa. Việc hút sữa ra khi mẹ đang say chỉ giúp giảm căng tức ngực, chứ dòng sữa mới tiết ra sau đó vẫn sẽ chứa cồn nếu trong máu mẹ vẫn còn cồn. Chỉ có thời gian mới giúp sữa mẹ “sạch” trở lại.
2. Rượu ảnh hưởng thế nào đến mẹ trong thời kỳ cho con bú?
Không chỉ ảnh hưởng đến sữa, rượu còn tác động trực tiếp đến khả năng làm mẹ và cơ chế tiết sữa của cơ thể bạn.
Nhiều mẹ nghĩ uống một chút rượu sẽ giúp ngủ ngon hơn trong những tháng ngày chăm con vất vả. Đúng là rượu giúp mẹ đi vào giấc ngủ nhanh hơn (an thần), nhưng nó lại phá vỡ cấu trúc giấc ngủ, khiến mẹ ngủ không sâu và hay thức giấc, dẫn đến mệt mỏi hơn vào sáng hôm sau.
Quan trọng hơn, rượu làm suy giảm phản xạ và khả năng phán đoán. Nguy cơ tai nạn khi bế con, đặc biệt là đè ngạt con khi ngủ chung giường tăng lên rất cao nếu mẹ đã sử dụng đồ uống có cồn.
3. Những ảnh hưởng của rượu bia đối với thai nhi và trẻ sơ sinh
Cần phân biệt rõ ràng sự khác nhau giữa tác động của rượu khi mẹ đang mang thai và khi mẹ đang cho con bú. Mức độ rủi ro của hai giai đoạn này là hoàn toàn khác nhau.
3.1 Tác hại của rượu bia đối với thai nhi
Khi mang thai, cồn đi trực tiếp qua nhau thai vào máu thai nhi. Vì gan của thai nhi chưa hoàn thiện, cồn có thể gây ra những tổn thương vĩnh viễn. Nguy hiểm nhất là Hội chứng Rối loạn phổ rượu thai nhi (FASD), gây dị tật khuôn mặt, chậm phát triển trí tuệ và các vấn đề hành vi.
Lời khuyên: Trong thai kỳ, tuyệt đối không có ngưỡng an toàn nào cho việc uống rượu. Mẹ bầu cần kiêng hoàn toàn.
3.2 Tác hại của rượu bia đối với trẻ sơ sinh qua sữa mẹ
Khi trẻ bú mẹ, trẻ uống sữa có chứa cồn, lượng cồn này sẽ đi qua hệ tiêu hóa của trẻ trước khi vào máu. Dù nồng độ đã giảm đi nhiều so với khi còn trong bụng mẹ, nhưng trẻ sơ sinh (đặc biệt là dưới 3 tháng tuổi) có lá gan rất non nớt. Khả năng chuyển hóa cồn của trẻ chỉ bằng một nửa so với người lớn.
Nếu mẹ uống rượu và cho con bú ngay (lúc nồng độ cồn đạt đỉnh), trẻ có thể gặp các vấn đề sau:
- Rối loạn giấc ngủ: Trẻ có thể ngủ li bì ngay sau khi bú nhưng giấc ngủ ngắn, chập chờn và hay quấy khóc sau đó.
- Chậm phát triển vận động: Một số nghiên cứu cho thấy trẻ tiếp xúc với cồn qua sữa mẹ thường xuyên có thể bị chậm phát triển các kỹ năng vận động thô.
- Bỏ bú: Mùi vị của sữa mẹ bị thay đổi do cồn có thể khiến bé lạ miệng và từ chối bú.
4. Một số câu hỏi thường gặp & Giải pháp an toàn
4.1 Uống rượu không cồn có được không?
Trong bối cảnh xu hướng sống lành mạnh lên ngôi, rượu vang không cồn là một giải pháp hoàn hảo cho các bà mẹ muốn hòa nhập cuộc vui mà không lo lắng về việc ảnh hưởng đến sữa mẹ.
- Loại rượu vang 0.0%: Hoàn toàn không chứa cồn. An toàn tuyệt đối cho cả phụ nữ mang thai và cho con bú. Thường được sản xuất bằng công nghệ chưng cất chân không hoặc thẩm thấu ngược để loại bỏ cồn nhưng giữ lại hương vị.
- Loại rượu vang dưới 0.5%: Chứa một lượng cồn rất nhỏ (tương đương lượng cồn trong chuối chín hay bánh mì lên men). Về mặt sinh lý học, lượng cồn này không đủ để gây ra bất kỳ tác động nào lên nồng độ cồn trong máu hay sữa mẹ. Do đó, nó vẫn được coi là an toàn cho phụ nữ cho con bú.
Các thương hiệu vang không cồn phổ biến tại Việt Nam như Nozeco vẫn giữ được hương vị của rượu vang thật. Một lựa chọn giá rẻ phổ biến cho vang nổ không cồn, thích hợp cho các buổi tiệc nhờ công nghệ tách cồn nhưng loại bỏ được rủi ro.
>> Rượu vang không cồn (Non-alcoholic wine) đang là xu hướng mới!
4.2 Cách uống rượu an toàn khi cho con bú
Nếu mẹ chọn uống rượu thật, hãy tuân thủ Quy tắc “2 Giờ”:
- Cho con bú trước khi uống: Hãy cho bé bú no hoặc hút sữa dự trữ ngay trước khi mẹ bắt đầu uống ly rượu đầu tiên.
- Ăn no: Ăn thức ăn trước và trong khi uống giúp giảm tốc độ hấp thu cồn vào máu.
- Chờ đủ thời gian:
- Trung bình, cơ thể cần 2 tiếng để đào thải hết 1 đơn vị cồn (1 ly vang 150ml 12%).
- Nếu mẹ uống 2 ly, thời gian chờ sẽ là 4-5 tiếng.
Lưu ý: Mẹ càng nhẹ cân thì thời gian đào thải cồn càng lâu hơn so với người nặng cân.
- Sử dụng que thử nồng độ cồn trong sữa (nếu có): Hiện nay trên thị trường có các loại que thử giúp mẹ kiểm tra xem sữa đã an toàn chưa, giúp mẹ yên tâm hơn thay vì chỉ ước lượng thời gian.
Lời kết,
Việc làm mẹ không đồng nghĩa với việc bạn phải từ bỏ hoàn toàn những sở thích cá nhân hay những giây phút thư giãn trong các bữa tiệc. Câu trả lời cho “mẹ uống rượu cho con bú có sao không” nằm ở sự cân bằng và kiến thức nếu mẹ hiểu rõ và uống có trách nhiệm..
Bạn hoàn toàn có thể thưởng thức một ly rượu vang, miễn là bạn nắm vững kiến thức đúng về quy tắc thời gian và lựa chọn thông minh (như vang không cồn). Sự an toàn của bé nằm ở sự hiểu biết và kế hoạch của mẹ, không nhất thiết phải là sự kiêng khem tuyệt đối cực đoan.
Nếu bạn lỡ uống một ly rượu, hãy bình tĩnh chờ đợi đủ thời gian ít nhất 2 giờ để cơ thể tự làm sạch trước khi cho bé bú lại. Đừng quên lựa chọn những chai vang có nồng độ thấp hoặc trải nghiệm các dòng vang không cồn hiện đại để vừa được “chill” vừa bảo vệ thiên thần nhỏ của mình một cách trọn vẹn nhất.